موج دوم: تجربه های تازه و دوره ی گذاراز تجربه

(ادبیات داستانی دهه ی هفتاد)

پس از خاتمه ی جنگ هشت ساله و آغاز دوران سازندگی تغییراتی فرهنگی در جامعه ایجاد شد، گسترش نشریات ادبی  و افزایش تعداد جشنواره های داستان نویسی  گسترش کمی و ارتقاء کیفی داستان نویسی، گسترش کمی و کیفی کارگاهها ، کلاس ها و محفل های داستان نویسی، رشد کمی ترجمه ی آثار ادبی به زبان فارسی و در نتیجه ورود الگوهای جدید در بین نویسندگان جوان و نوقلمان      (مانند ریموند کارور، استفن دیکسون، ریچارد براتیگان و...)

از جمله مواردی هستند که بایستی به آن ها توجه نمود. نخل‌های‌ بی‌سر نوشته ی‌ قاسم علی‌ فراست‌، عروج‌ نوشته ی‌ ناصر ایرانی‌،  سرور مردان‌ آفتاب‌ نوشته ی‌ غلامرضا عیدان‌ و اسماعیل‌ نوشته‌ محمود گلابدره‌ای‌ مقدمه‌ای‌ است‌ ـ اگرچه‌ نه‌ چندان‌ روشمند و قوی‌ و منسجم‌ ـ بر آن چه‌ از نظر موضوعی‌، راهی‌ نو در ادبیات‌ داستانی‌ امروز ماست‌.

در اواخر دهه ی هفتاد خوانندگان و علاقمندان داستان نویسی باآثار  داستان نويسانی  تجربه‌گرا روبرو شدند که از بین آن ها می توان به  محمد رضا كاتب، كورش اسدي و حسن بني‌عامري و از جوان‌ترها، ناتاشا اميري، مهسا محب‌علي، محمد شهسواري و حسن محمودي اشاره کرد.

از میان‌ داستان‌نویسان‌ دهه ی‌ ۷۰ نویسندگانی مانند: امیرحسین‌ چهل‌تن‌، جواد مجابی‌، محمد محمدعلی‌، شهریار مندنی‌پور، منیرو روانی‌پور، خاطره‌ حجازی‌، زویا پیرزاد، حسین‌ سناپور ، ابوتراب‌ خسروی‌، شهلا پروین روح و...توانستند با خلق آثاری موفق کارنامه ای قابل قبول برای ادبیات دهه ی هفتاد بوچود آورند .

اما جریان های دیگری نیز در این دوره پدید آمدند از جمله ، مرگ مولف، مینی مالیسم، داستان ساختار شکن و رمان معنا باخته. که در بیشتر موارد تنها به شکل الگوبرداری های شتاب زده و بدون پشتوانه خود را نشان می دادند و در نهايت  باعث شد که آشفتگی و سردرگمی، این نوع ادبیات داستانی را، فراگیرد. این ساختارهای وارداتی از راه ترجمه ی آثار، نه تنها تحولی ایجاد نکرد، بلکه داستان نویسی دهه ی هفتاد  رادر تناقض و آشفتگی فروبرد

ویژگی های ادبیات داستانی موج دوم انقلاب:

1-توجه به ساختار، فرم و صورت (بعد از  پذیرش قطعنامه تا آغازین سال های دهه ی هشتاد)

2- شکست الگوی چپ و نظریه پردازی جدید

3- حضور چشمگیر زنان نویسنده در عرصه ی ادبیات داستانی ایران

4-گرایش به فرم ، ساختار و شكل هاي نوین

5-  روايتگري به زبان ساده و توصيفي

6-  گرايش به بيان جزئيات و جايگزيني آن به جاي كلي نگر

7- تقويت گرايش ابژكتيو در مقابل بيان هاي سوبژكتيو

8- رواج و گسترش مینی مالیسم در ادبیات داستانی

9- گسترش ادبيات ژورناليستي

10- گسترش ترجمه ی تئوری ها و نظریات ادبی و دیدگاهای جدید در عرصه ی ادبیات داستانی اما به شکلی شتابزده و خام

11- ظهور ادبیات داستانی تجربه گرا